Lloyd Hotel van 1918 tot heden
Het Lloyd Hotel is gevestigd aan de Oostelijke Handelskade. Dit is een twee kilometer lang eiland, aangelegd vanaf 1875 toen zeilschepen plaats maakten voor almaar grotere stoomschepen. De vele pakhuizen aan de Oostelijke Handelskade droegen vaak de namen van landen waar men op voer: Brazilië, Panama, Argentinië et cetera.
De Koninklijke Hollandse Lloyd had hier zijn thuishaven. De maatschappij vervoerde op grote schaal landverhuizers naar Zuid- en Midden-Amerika. Velen daarvan waren straatarme mensen die de armoede in Oost-Europa ontvluchtten om elders een nieuw leven op te bouwen.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog gaf de Hollandsche Lloyd architect Evert Breman opdracht om een landverhuizershotel te ontwerpen. Met deze voorziening kreeg de rederij een troef in handen om beter te kunnen concurreren met andere passagiersrederijen.
1921 - 1935: landverhuizershotel
In 1921 opende het landverhuizershotel van de Koninklijke Hollandsche Lloyd (“KHL”) zijn deuren. Het is gebouwd net voor de bloeitijd van de Amsterdamse School. Het decoratieve metselwerk daarvan wordt ook hier al toegepast. Maar voor het overige is het in een eclectische stijl, met art deco? en zelfs renaissance-elementen.
Het is gebouwd voor de eeuwigheid, maar al na 14 jaar was het over: de emigratie had niet die vlucht genomen waar de KHL op gehoopt had. In de jaren twintig verkeerde de maatschappij een paar keer in grote nood. Subsidies van rijk en gemeente moesten de KHL er weer bovenop helpen. Dat lukte maar even; In 1935 moest de KHL faillissement aanvragen.
1940 - 1989: gevangenis
De (toentertijd) geïsoleerde ligging en de stevige constructie maakten het voormalige hotel tot een ideale gevangenis. Dat werd onderkend door de Duitse bezetter, die er daags na de Februaristaking in 1941 een gevangenis van maakte. De naam ‘Lloyd Hotel’ kreeg in de oorlogsjaren dan ook een grimmige betekenis. Aanvankelijk verbleef er alleen een groep verzetsmensen. Nadat het Lloyd Hotel eenmaal een gewoon Huis van Bewaring wordt, komt er van alles; mensen actief in de illegaliteit, kort gestraften, mensen in afwachting van hun rechtszaak en na de oorlog ook NSB’ers.
Kenmerkend voor gevangenschap in het Lloyd Hotel was dat de gevangenen niet ieder een eigen cel hadden, maar bij elkaar zaten in grote vertrekken. Dit stelde de leiding van de gevangenis continu voor grote problemen.
In 1963 besluit men het Lloyd Hotel als huis van bewaring op te heffen. In 1964 wordt het een Rijksinrichting voor jongeren. In die tijd zoekt men naar een alternatieve aanpak voor jonge boeven; die willen ze dan niet als een volwassen crimineel behandelen en in een cel isoleren. De eigenschappen van het Lloyd Hotel passen precies bij die gedachte.
1989 - 1999: ateliers
Van 1989 tot 1999 verhuurde de gemeente Amsterdam het Lloyd Hotel aan de Spinoza stichting die het doorverhuurde aan derden, veelal kunstenaars die er hun atelier inrichtten. Het gebouw verpauperde meer en meer. De omgeving was echter bezig aan een enorme vernieuwing, waarin dit markante gebouw niet meer kon achterblijven. De gemeente Amsterdam besloot vervolgens een ‘competitie’ uit te schrijven, waarbij het gebouw mocht worden ontwikkeld door degene die er een goede functie voor bedacht. Het Lloyd Hotel als een hotel met veel verschillende kamers en een Culturele Ambassade had daarbij de voorkeur van de gemeente Amsterdam. Sinds 1997 werd gewerkt aan de realisatie van de plannen. Op 11 november 2004 is het Lloyd Hotel officieel geopend.
Boek Lloyd Hotel
28 november verschijnt er een boek van Annette Lubbers over de geschiedenis van het Lloyd Hotel
224 pagina’s, ISBN 90 5937 0767
Grafisch ontwerp Floor Koomen en Anneke Saveur
€ 29,50 Uitgeverij Bas Lubberhuizen
Er is een documentaire gemaakt over de geschiedenis van het Lloyd Hote'l, 'Portret van een Gebouw'. Deze is uitgezonden tijdens
NPS Het Uur van de Wolf
31 januari 2005: 21:00